Ingeborg, Maatschappelijk werker

Na haar VWO twijfelde Ingeborg Kooger: zou ze psychologie gaan studeren of HBO Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD)? Het werd dat laatste, want: "Dat is een erg praktijkgerichte opleiding. De geleerde theorie toets je meteen aan jezelf. Je leert jezelf ontzettend goed kennen en dat is essentieel als je anderen wilt helpen." Inmiddels werkt Ingeborg (23 jaar) als Maatschappelijk Werker bij Vitras/CMD in Leersum, op de Utrechtse Heuvelrug.

Boeiende doelgroep
Is dit je eerste baan?
Ingeborg: "Hiervoor werkte ik, deels al tijdens mijn studie, in een crisisopvang voor vrouwen in Utrecht. Zij hadden met huiselijk geweld te maken gehad. Ik praatte met ze om het allemaal op de rit te krijgen en regelde praktische zaken. Het was een boeiende doelgroep, maar ik merkte al snel dat ik verder wilde. Dat ik met bredere doelgroepen en problematiek wilde werken. Dat is gelukt: hier bij Vitras/CMD heb ik zoveel verschillende mensen tegenover me: van kinderen en jeugd tot stellen, ouderen en allochtonen."

Opvoeding, relaties en identiteit
Met welke problemen komen deze mensen bij jou?
Ingeborg: "Ook de problemen waarmee de mensen komen zijn heel divers. Denk aan opvoedingsvragen, relatieproblemen en identiteitsvraagstukken. Maar ook onzekerheid, huiselijk geweld en financiële problemen zijn redenen om met een maatschappelijk werker te gaan praten. Je kan het echt zo gek niet bedenken. Mensen komen soms uit zichzelf bij ons, soms via de huisarts of zelfs de politie. Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van geweld."

Traject
En dan ga je met deze mensen aan de slag...
Ingeborg: "Allereerst houden we een kennismakingsgesprek. Ik wil dan precies weten wat er allemaal speelt. Afhankelijk daarvan kijk ik hoe we verder gaan. Meestal houdt het in dat we eens in de twee weken een afspraak maken om het probleem te bespreken. Dat doen we aan de hand van een plan dat ik de eerste keer opstel. Een dergelijke structuur is ook plezierig voor cliënten: zo zijn ze optimaal betrokken bij het te volgen traject en ervan doordrongen dat ze zelf eindverantwoordelijk zijn voor het probleem en de oplossing ervan."

Als het niet klikt
Wat doe je als het niet klikt of iemand vreemd reageert?
Ingeborg: "Dan maak ik dat bespreekbaar. Waarom reageert iemand zo? Ik probeer daar achter te komen, want het is juist vaak een perfecte invalshoek voor het bespreken van het kernprobleem. Bijvoorbeeld als iemand iets traumatisch vertelt, maar er geen emotie bij toont. Door dat bespreekbaar te maken, kom je bij de diepere laag van het probleem: namelijk wat het met iemands gevoelsleven heeft gedaan. Maar soms blijft het lastig. Of blijkt dat mensen gerichte therapie nodig hebben; dan verwijs ik ze door naar een specialist. Bijvoorbeeld een stel dat ondanks een aantal gesprekken de relatieproblemen niet verminderd zag. Die waren beter op hun plek bij een wat diepere relatietherapie.

Melding zorg of overlast
Ga je er ook weleens op uit?
Ingeborg: "Jazeker. Soms krijgen we een melding via het Meldpunt zorg/overlast. Dan maken buren zich zorgen omdat iemand zich bijvoorbeeld erg isoleert en/of zichzelf niet goed verzorgt. Daar gaan we, nadat we zoveel mogelijk voorinformatie hebben verzameld, op af."

De eerste indruk
"De eerste indruk die je als maatschappelijk werker op iemand maakt, is essentieel, dus ik bedenk me altijd vooraf hoe ik iemand wil benaderen. Het uitgangspunt is dat we open, vriendelijk en positief overkomen. We zeggen iemand niet dat hij of zij overlast veroorzaakt, maar benoemen dat de omgeving bezorgd is. De reacties zijn heel wisselend, maar mensen zijn in het algemeen wel blij dat je komt. We willen hen graag uit het isolement halen en dat is een spannende uitdaging!"

Elke situatie is uniek
Kun je nog meer uitdagingen noemen?
Ingeborg: "Sowieso is elke cliënt die komt een uitdaging. Helemaal als je zo’n diverse cliëntengroep hebt. Elke situatie is uniek. Je kan nog zo vaak met echtscheidingsproblematiek te maken hebben, maar elke scheiding is weer anders. Soms zijn situaties erg gecompliceerd en moet ik tot het uiterste gaan om een creatieve oplossing te vinden. Het geeft ontzettend veel voldoening wanneer dat lukt. Een andere keer help je mensen alleen al door er voor ze te zijn. En dat geeft ook een goed gevoel."

Overleg
Heb je veel contact met collega’s en andere partijen?
Ingeborg: "Er is altijd veel overleg. We weten van elkaar waar we mee bezig zijn en dat is erg plezierig. Maar ik heb ook regelmatig besprekingen met andere partijen. Als iemand bijvoorbeeld vanwege lichamelijke beperkingen niet mobiel is en geïsoleerd raakt, hebben we overleg met diens huisarts. Ook denk ik af en toe met gemeenten mee over oplossingen voor bepaalde problematiek in de dorpen. Hangjongeren en drankgebruik bijvoorbeeld. Op die manier draag ik ook mijn steentje bij aan preventie."

Inlevingsvermogen en afstand
Wat moet je als maatschappelijk werker in huis hebben?
Ingeborg: "Inlevingsvermogen! Je moet maximaal kunnen afstemmen op de cliënt, in iemand’s huid kunnen gaan zitten. Hoe kun je iemand het beste helpen? Dat is de vraag waar je voortdurend mee bezig bent. Daarbij is een bepaalde afstand ook belangrijk, om het overzicht te houden en voor de cliënt een veilige en professionele sfeer te creëren. Kijk, iemand kan met de buurvrouw misschien ook wel fijn praten, maar als maatschappelijk werker heb je wel meerwaarde. Kom je met praktische en haalbare oplossingen die bij de cliënt passen."

Dikke huid
Ben je met 23 jaar niet jong voor dit werk?
Ingeborg: "Natuurlijk ben ik nog jong en kan ik nog veel leren, maar door de ervaring die ik tot nu toe heb opgedaan, heb ik al wel een dikkere huid gekregen. Daarbij leer je tijdens je opleiding ook om te gaan met de complexe problemen waar je voor komt te staan. Toen ik net werkte, dacht ik ’s avonds weleens na over een bepaald probleem. Dat heb ik nu niet meer. Tuurlijk, sommige situaties zijn zo heftig en ingrijpend, bijvoorbeeld het verlies van een kind, dan springen mij ook weleens de tranen in de ogen. Maar dan spreek ik mezelf meteen streng toe: hebben mijn cliënten er iets aan als ik mee ga zitten huilen? Nee, dus bewaar ik toch mijn afstand en ondersteun ze waar ze dat nodig hebben. En ’s avonds trek ik de deur dicht en heb ik mijn eigen leven. Dat is ook nodig, om weer op te laden..."

Toekomstperspectief
Hoe zie je je eigen toekomst in het vak?
Ingeborg: "Voorlopig ben ik in mijn huidige functie nog wel even zoet. Ik kan hier nog heel veel leren en ben zeker nog niet uitgekeken. Wie weet ga ik nog eens verder studeren. Pedagogiek bijvoorbeeld. Ook zou ik in de toekomst meer groepstrainingen willen geven. Ik geef nu ook af en toe assertiviteitstraining en dat is erg leuk om te doen."

Vitras/CMD staat voor zorg van mens tot mens. De organisatie is recentelijk ontstaan uit een fusie tussen Vitras en het Centrum voor Maatschappelijke Dienstverlening (CMD) te Veenendaal. Vanuit één organisatie kan nu een breder zorg- en servicepakket dichtbij de klant in de regio Lekstroom en Heuvelrug worden aangeboden. Vitras/CMD biedt dan ook service en producten van hoge kwaliteit rond gezondheid en welzijn, voor jong en oud, gezond en minder gezond.

>>terug naar meer verhalen van collega's